Phrygian Scale
บันไดเสียงฟรีเจียน คือบันไดเสียงจากโมดลำดับที่สามของบันไดเสียงเมเจอร์ที่มีชื่อเรียกว่าโมดฟรีเจียน ดังนั้นโดยมากจึงมีความสัมพันธ์กับคอร์ด 3 ที่เป็นคอร์ดประเภทไมเนอร์
ในดนตรีแจ๊สมักใช้บันไดเสียงฟรีเจียนในบริบทที่เฉพาะเจาะจง เช่นการนำมาใช้กับคอร์ด 3 บนทางเดินคอร์ด iii-VI-ii-V หรือเพลงที่ใช้โมดฟรีเจียน เป็นต้น โดยคอร์ดประเภทไมเนอร์อื่น ๆ นอกเหนือบริบทที่เฉพาะเจาะจงลักษณะนี้ มักนิยมใช้บันไดเสียงดอเรียนมากกว่า
โครงสร้างแบบระยะช่วงเสียงของบันไดเสียง
โครงสร้างแบบตัวเลขของบันไดเสียง
โครงสร้างจะติดเครื่องหมายแฟลตที่โน้ตลำดับที่ 2, 3, 6, 7 เมื่อเทียบกับบันไดเสียงเมเจอร์
คอร์ดที่สัมพันธ์กับบันไดเสียง
เกร็ดเพิ่มเติมเมื่อนำไปใช้อิมโพรไวส์
ดังที่ได้กล่าวในตอนต้น ในดนตรีแจ๊สมักใช้บันไดเสียงฟรีเจียนในบริบทที่เฉพาะเจาะจง โดยเฉพาะกับคอร์ด 3 อันเป็นคอร์ดที่มีความสัมพันธ์กับบันไดเสียงโดยตรง
และเนื่องจากดนตรีแจ๊สหลายเพลงมีการยืมคอร์ด แทนคอร์ด สลับสับเปลี่ยนกุญแจเสียงอยู่บ่อยครั้ง ทำให้บางครั้งคอร์ด 3 ที่ปรากฏในบทเพลงเมื่อมองจากภาพรวม อาจเป็นคอร์ด 2 ที่ทำหน้าที่เชื่อมต่อไปยังกุญแจเสียงใหม่ในบริบทนั้นก็เป็นได้ ซึ่งกรณีนี้ การใช้บันไดเสียงดอเรียนก็จะได้เสียงที่ให้ความรู้สึกเหมาะสมกว่า
ดังนั้นเมื่อวิเคราะห์หรือพิจารณาคอร์ดไมเนอร์ที่ปรากฎในบทเพลงแล้วมีความชัดเจนว่าคอร์ดนั้นกำลังทำหน้าที่คอร์ด 3 อยู่ จึงจะใช้บันไดเสียงฟรีเจียนได้อย่างเหมาะสม
แต่ผมมักจะเน้นย้ำเสมอว่าไม่มีเรื่องผิดถูกในดนตรี เพียงแต่การศึกษาและรับรู้ความเหมาะสมในเชิงของทฤษฎีและสิ่งที่คนส่วนใหญ่รู้สึกนั้นจะเป็นข้อมูลสำคัญในการต่อยอดพัฒนาสิ่งใหม่ ๆ ให้เราได้ครับ ทดลองกันดูนะครับ
ขอบคุณที่อ่านมาจนจบนะครับ
ไว้จะทยอยแนะนำเกร็ดอื่น ๆ อีกเรื่อย ๆ ครับ
yo23takahashi
บรรณานุกรม;
ธีรัช เลาห์วีระพานิช. ทฤษฎีดนตรีแจ๊สและการอิมโพรไวส์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์พัชรดาว์, 2562.
OPEN STUDIO. The Jazz Glossary. n.p.: open studio, 2019.