Mixolydian Scale
บันไดเสียงมิกโซลีเดียน (บ้างเรียกกันว่า บันไดเสียงดอมินันต์ (Dominant Scale)) คือบันไดเสียงจากโมดลำดับที่ห้าของบันไดเสียงเมเจอร์ที่มีชื่อเรียกว่าโมดมิกโซลีเดียน ดังนั้นโดยมากจึงมีความสัมพันธ์กับคอร์ด 5 ที่เป็นคอร์ดที่ทำหน้าที่ดอมินันต์ จึงสามารถนำไปใช้อิมโพรไวส์ได้ดีกับคอร์ดที่ทำหน้าที่เป็นคอร์ด 5 หรือคอร์ดดอมินันต์ที่ปรากฏในบทเพลง เช่น บนทางเดินคอร์ด II-V-I ด้วย
นอกจากนี้ยังสามารถนำไปใช้อิมโพรไวส์บนคอร์ด 7th ในเพลงประเภท Blues ได้เช่นกัน เนื่องจากคอร์ดหนึ่งในเพลง Blues มักเป็นคอร์ดดอมินันต์ซึ่งสัมพันธ์กับบันไดเสียงนี้
โครงสร้างแบบระยะช่วงเสียงของบันไดเสียง
โครงสร้างแบบตัวเลขของบันไดเสียง
โครงสร้างจะติดเครื่องหมายแฟลตที่โน้ตลำดับที่ 7 เมื่อเทียบกับบันไดเสียงเมเจอร์
คอร์ดที่สัมพันธ์กับบันไดเสียง
เกร็ดเพิ่มเติมเมื่อนำไปใช้อิมโพรไวส์
ที่ได้กล่าวไปว่าบันไดเสียงมิกโซลีเดียนนำไปใช้ได้ดีกับคอร์ด 5 ที่ทำหน้าที่ดอมินันต์นั้น มาจากความสัมพันธ์ของตัวบันไดเสียงเองที่เป็นโมดลำดับที่ห้าของบันไดเสียงเมเจอร์ ดังนั้นจึงส่งผลให้สามารถนำไปใช้กับคอร์ด V บนทางเดินคอร์ด II-V-I ได้
ทั้งนี้เมื่อเราพิจารณาเพลงแจ๊สหลาย ๆ เพลง ก็จะพบว่ามีเพลงจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ในกุญแจเสียงเดียว (ศูนย์กลางเสียงเดียว) ตลอดเพลง แต่มีการสลับไปมาในช่วงสั้น ๆ บ้าง ยาวบ้าง ระหว่างศูนย์กลางเสียงที่แตกต่างกัน (เรื่องนี้จะเกี่ยวของกับคำว่า Modal Interchange ที่มักพูดถึงกันในดนตรีแจ๊ส ไว้มีโอกาสจะมาอธิบายนะครับ) ดังนั้น หลายครั้งคอร์ด 7th ที่เราพบ แม้จะไม่ได้เป็นคอร์ด 5 เมื่อมองจากภาพรวมของทั้งเพลง แต่ก็อาจเป็นคอร์ด 5 ที่ทำหน้าที่ดอมินันต์ในช่วงนั้น ๆ เราจึงใช้บันไดเสียงมิกโซลีเดียนกับคอร์ดเหล่านี้ได้เช่นกัน
ในโพสต์นี้คงไม่สามารถอธิบายโดยละเอียดได้ แต่อย่างไรก็ขอให้เกร็ดแบบง่าย ๆ ว่า หากคอร์ดนั้นเป็นคอร์ด 7th ที่เข้าหาคอร์ดประเภทเมเจอร์ ก็มักจะใช้บันไดเสียงมิกโซลีเดียนได้โดยไม่มีปัญหาครับ รวมถึงคอร์ด 7th ต่าง ๆ ที่ปรากฏในเพลง Blues (ไม่เพียงแค่คอร์ดหนึ่งตามที่กล่าวในตอนต้นแต่รวมถึงคอร์ดสี่ คอร์ดห้า ด้วย) ลองดูนะครับ
ขอบคุณที่อ่านมาจนจบนะครับ
ไว้จะทยอยแนะนำเกร็ดอื่น ๆ อีกเรื่อย ๆ ครับ
yo23takahashi
บรรณานุกรม;
ธีรัช เลาห์วีระพานิช. ทฤษฎีดนตรีแจ๊สและการอิมโพรไวส์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์พัชรดาว์, 2562.
OPEN STUDIO. The Jazz Glossary. n.p.: open studio, 2019.