Lydian Scale
บันไดเสียงลีเดียน คือบันไดเสียงจากโมดลำดับที่สี่ของบันไดเสียงเมเจอร์ที่มีชื่อเรียกว่าโมด ลีเดียน ดังนั้นโดยมากจึงมีความสัมพันธ์กับคอร์ด 4 ที่เป็นคอร์ดประเภทเมเจอร์
ในดนตรีแจ๊สมักใช้บันไดเสียงลีเดียนกับคอร์ดเมเจอร์ที่มีโน้ตเทนชัน #11 เป็นองค์ประกอบ เช่น Major 7th (#11), Major 9th (#11), Major 13th (#11) ซึ่งก็เป็นรูปแบบคอร์ดที่ตรงกับคอร์ด 4 และนอกจากนี้ยังสามารถใช้กับคอร์ด 1 ได้อีกด้วย ในบริบทที่มีการใช้การแทนคอร์ด (Substitutions)
โครงสร้างแบบระยะช่วงเสียงของบันไดเสียง
โครงสร้างแบบตัวเลขของบันไดเสียง
โครงสร้างจะติดเครื่องหมายชาร์ปที่โน้ตลำดับที่ 4 เมื่อเทียบกับบันไดเสียงเมเจอร์
คอร์ดที่สัมพันธ์กับบันไดเสียง
เกร็ดเพิ่มเติมเมื่อนำไปใช้อิมโพรไวส์
แน่นอนว่าบันไดเสียงลีเดียนนั้นเหมาะที่จะใช้กับคอร์ด 4 ซึ่งเป็นคอร์ดที่มีความสัมพันธ์โดยตรง แต่ก็สามารถใช้กับคอร์ด 1 ได้เช่นกันในบริบทที่มีการใช้การแทนคอร์ดที่คอร์ด 1 จากเดิมที่แทนที่จะเป็นคอร์ด Major 7th ธรรมดา ก็แทนด้วยคอร์ด Major 7th (#11)
ซึ่งการปรับโน้ตลำดับที่ 4 (หรือก็คือ 11) ขึ้นไปครึ่งเสียงนั้น จะช่วยเลี่ยงขั้นคู่ไม่พึงประสงค์สำหรับคอร์ดประเภท Major 7th ได้แก่ขั้นคู่ทรัยโทนออกไปได้ ทำให้ได้สำเนียงเสียงที่ลื่นไหลขึ้นและฟังดูโมเดิร์นขึ้น (จุดนี้คงแล้วแต่ความชอบ)
อย่างที่ทราบกันดีว่าดนตรีแจ๊สหลาย ๆ บทเพลง มักมีการยืมคอร์ด แทนคอร์ด สลับสับเปลี่ยนกุญแจเสียงอยู่บ่อยครั้ง ผมจึงจะให้เกร็ดไว้ว่า นอกเหนือจากคอร์ด 4 และ คอร์ด 1 ข้างต้นแล้ว โดยมาก คอร์ด Major 7th ที่ไม่ใช่คอร์ด 1 ของกุญแจเสียงหลัก (ถ้าบริบทนั้นไม่ได้อยู่ในช่วงของการเปลี่ยนกุญแจเสียงแบบถาวร) มักสามารถใช้บันไดเสียงลีเดียนได้โดยไม่มีปัญหา และเหมาะที่จะใช้ด้วย อย่างไรลองทดลองนำไปใช้ในบริบทต่างๆ ดูนะครับ
ขอบคุณที่อ่านมาจนจบนะครับ
ไว้จะทยอยแนะนำเกร็ดอื่น ๆ อีกเรื่อย ๆ ครับ
yo23takahashi
บรรณานุกรม;
ธีรัช เลาห์วีระพานิช. ทฤษฎีดนตรีแจ๊สและการอิมโพรไวส์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์พัชรดาว์, 2562.
OPEN STUDIO. The Jazz Glossary. n.p.: open studio, 2019.